Οι λέξεις εμποδίζουν τον δρόμο μας!
Παντού όπου οι πανάρχαιοι άνθρωποι έβαζαν μια λέξη, πίστευαν πως είχαν κάνει μια ανακάλυψη. Πόσο διαφορετικά είναι όμως τα πράγματα! - έθιγαν ένα πρόβλημα και ενώ φαντάζονταν πως το είχαν λύσει, είχαν δημιουργήσει ένα εμπόδιο στη λύση του. Τώρα, σε κάθε γνώση είναι υποχρεωμένος να σκοντάφτει κανείς σε σκληρές σαν πέτρα και διαιωνισμένες λέξεις και θα σπάσει πρώτα ένα πόδι παρά μια λέξη.
"Γνώθι σαυτόν" είναι όλη η επιστήμη.
Μόνον όταν φτάσει στη γνώση όλων των πραγμάτων, θα μπορέσει ο άνθρωπος να γνωρίσει τον εαυτό του. Διότι τα πράγματα είναι απλώς τα σύνορα του ανθρώπου.
Οι σκέψεις για την αρρώστια!
Το να ηρεμησουμε τη φαντασία του αρρώστου, ώστε τουλάχιστον να μην υποφέρει, όπως γίνεται μέχρι σήμερα, περισσότερο από τις σκέψεις του για την αρρώστια του παρά από την ίδια την αρρώστια - νομίζω πως κάτι είναι αυτό! Και όχι λίγο! Καταλαβαίνετε τώρα το καθήκον μας;
Πνευματική εφόρμηση.
"Αυτό πρέπει να το κανονίσεις με τον εαυτό σου, διότι πρόκειται για τη ζωή σου", μ' αυτή την κραυγή ορμά ο Λούθηρος καταπάνω μας και πιστεύει ότι μας βάζει το μαχαίρι στο λαιμό. Εμείς όμως τον αποκρούουμε με τα λόγια ενός ανώτερου και πιο συνετού ανθρώπου: "Από μας εξαρτάται να μη σχηματίζουμε γνώμη για τούτο και για κείνο κι έτσι να γλιτώνουμε την ψυχή μας από την ανησυχία. Διότι, από τη φύση τους τα ίδια τα πράγματα δεν μπορούν να μας αναγκάσουν να εκφέρουμε κρίσεις [Επιχείρημα εμπνευσμένο από τη διδασκαλία των Στωικών. Βλ. Επίκτητος, Διατριβαί, ΙΙ, xiii, "Περί του αγωνιάν"]. "
Αμφίβολο.
Να δέχεσαι μια πίστη επειδή απλώς είναι έθιμο - δεν σημαίνει αυτό ότι είσαι ανέντιμος, δειλός, τεμπέλης; - Και ότι η ανεντιμότητα, η δειλεία και η τεμπελιά είναι οι προϋποθέσεις της ηθικότητας;
Γίνεται κανείς ηθικός - όχι επειδή είναι ηθικός!
Η υποταγή στην ηθική μπορεί να είναι δουλική ή ματαιόδοξη ή ιδιοτελής ή παραιτημένη ή βαριά ενθουσιώδης ή αστόχαστη ή μια πράξη απελπισίας, όπως η υποταγή σε έναν ηγέτη: καθ'εαυτήν δεν έχει τίποτε ηθικό.
Δήθεν ανώτερη!
Λέτε ότι η ηθική του οίκτου είναι ανώτερη ηθική από του στωικισμού; Αποδείξτε το! Σημειώστε όμως ότι το "ανώτερο" και το "κατώτερο" στην ηθική δεν πρέπει να μετριούνται με έναν ηθικό πήχη: διότι δεν υπάρχει απόλυτη ηθική. Πάρτε λοιπόν τον πήχη σας από κάπου αλλού και προσέξτε!
Ένας δυσαρεστημένος.
Είναι ένας από εκείνους τους παλιούς γενναίους : οργίζεται εναντίον του πολιτισμού, επειδή νομίζει πως ο πολιτισμός αποβλέπει να κάνει προσιτά ακόμη και στους δειλούς όλα τα καλά πράγματα, τιμές, θησαυρούς, ωραίες γυναίκες.
Σκοτείνιασμα του ουρανού.
Γνωρίζετε την εκδίκηση των δειλών ανθρώπων που συμπεριφέρονται μέσα στην κοινωνία σαν να είχαν κλέψει τα μέλη της; Την εκδίκηση των ταπεινών χριστιανικών ψυχών, που παντού πάνω στη γη μόνο σέρνονται; Την εκδίκηση εκείνων οι οποίοι πάντα κρίνουν και στους οποίους οι άλλοι δίνουν πάντα άδικο; Την εκδίκηση των κάθε λογής μέθυσων, για τους οποίους το πρωί είναι το πιο άβολο κομμάτι της μέρας; Την εκδίκηση των κάθε λογής ανάπηρων, των φιλάσθενων και των καταπιεσμένων, που δεν έχουν πια το θάρρος να γίνουν υγιείς; Ο αριθμός αυτών των εκδικητικών πράξεών τους είναι τεράστιος. Όλος ο αέρας σφυρίζει συνεχώς από τα μεγάλα και μικρά βέλη της κακίας τους, έτσι που σκοτεινιάζει ο ήλιος και ο ουρανός - όχι μόνο γι'αυτούς, αλλά και για μας τους υπόλοιπους : πράγμα που είναι χειρότερο από τα σχισίματα που μας κάνουν υπερβολικά συχνά στο δέρμα και στην καρδιά. Μήπως δεν αρνιόμαστε κάποτε ότι υπάρχουν ήλιος και ουρανός, απλώς επειδή δεν τους έχουμε δει για πολύ καιρό; Άρα : μοναξιά! Και γι' αυτό μοναξιά!
Αυτές τις μικρές αλήθειες!
"Τα γνωρίζετε όλα αυτά, αλλά ποτέ δεν τα ζήσατε - δεν δέχομαι τη μαρτυρία σας. Αυτές οι μικρές αλήθειες! σας φαίνονται μικρές, επειδή δεν τις έχετε πληρώσει με το αίμα σας!" Είναι όμως τόσο μεγάλες, επειδή πλήρωσαν πολύ ακριβά γι'αυτές; Και το αίμα είναι πάντα ένα "πολύ ακριβά"! - Το πιστεύετε; Πόσο τσιγκούνηδες είστε με το αίμα!"
Δεξιοτεχνία.
Η δεξιοτεχνία επιτυγχάνεται όταν δεν σφάλλει ούτε διστάζει κανείς στην εκτέλεση.
Ξέρετε τί θέλετε;
Δεν σας έχει βασανίσει ποτέ ο φόβος ότι δεν είστε πια ικανοί να αναγνωρίσετε το αληθινό; Ο φόβος ότι το μυαλό σας είναι πολύ στομωμένο και η ικανότητα της όρασής σας πολύ χονδροειδής ακόμη; Παρατηρήσατε κάποτε τι θέληση κυριαρχεί πίσω από την όρασή σας; Για παράδειγμα, πώς θέλατε χθες να βλέπετε περισσότερο από έναν άλλο, σήμερα να βλέπετε διαφορετικά από έναν άλλο, ή πώς λαχταρούσατε εξαρχής να βρείτε μια συμφωνία (ή το αντίθετο) μ' αυτό που μέχρι τώρα πίστευαν άλλοι ότι είχαν βρει! Ω αισχρές επιθυμίες! Πώς καιροφυλακτούσατε συχνά για κάτι που σας επηρέαζε ισχυρά ή για κάτι που σας καθησύχαζε - επειδή ακριβώς ήσασταν κουρασμένοι! Πάντοτε γεμάτοι από μυστικούς προκαθορισμούς για το πώς όφειλε να είναι καμωμένη η αλήθεια προκειμένου να μπορέσετε να τη δεχτείτε εσείς, ακριβώς εσείς! Ή νομίζετε ότι σήμερα, επειδή είστε παγωμένοι και στεγνοί όπως ένα φωτεινό πρωί του χειμώνα και δεν έχετε τίποτα να βαραίνει την καρδιά σας, θα είχατε καλύτερα μάτια; Μήπως δεν χρειάζεται ζεστασιά και ενθουσιασμός για να αποδώσουμε δικαιοσύνη σε ένα πράγμα της σκέψης; - και αυτό ονομάζεται "βλέπω"! Σαν να μπορούσατε γενικά να έχετε με τα πράγματα της σκέψης σχέσεις διαφορετικές από αυτές που έχετε με τους ανθρώπους! Σ' αυτές τις σχέσεις υπάρχει η ίδια ηθικότητα, η ίδια εντιμότητα, η ίδια υστεροβουλία, η ίδια χαλαρότητα, η ίδια φοβία - ολόκληρο το αξιαγάπητο και αξιομίσητο εγώ σας! Οι σωματικές κοπώσεις σας θα δώσουν στα πράγματα άτονα χρώματα, ο πυρετός σας θα τα κάνει τέρατα! Δεν φωτίζει το πρωί σας διαφορετικά τα πράγματα από το βράδυ σας; Δεν φοβάστε μήπως ξανασυναντήσετε στο σπήλαιο κάθε γνώσης το ίδιο σας το φάντασμα, ύφασμα με το οποίο έχει μεταμφιεστεί η αλήθεια μπροστά σας; Δεν είναι αυτό μια τρομακτική κωμωδία στην οποία τόσο απερίσκεπτα θέλετε να παίξετε;
Χαραυγή
